Header Ads Widget

test banner

Justice, Freedom, Compassion, Knowledge

The meaning of the first verses of the Glorious Qur’an that were revealed was about reading-writing-thinking. In 96:4 Almighty God defined the relationship between Himself and humans: “Who has taught by the pen.” (1) In this relationship God is the teacher, a human is a learner, the essence of relationship is the knowledge, an instrument that connects humans to God is the pen, and activity that establishes the connection between God and humans is writing.

However, as Muslims, we abandoned pen and writing, we distanced ourselves from the knowledge and as a result, we severed the connection between us and God, becoming godless. Writing is the outward manifestation of the inward process of thinking. Thinking without writing is like shooting without aiming, it becomes unproductive, ineffective, and aimless. Writing allows thinking to become systematic, logical, sequential, productive, and effective. The first believers, as in the example of Ali ibn Abi Talib, were writers-readers-thinkers, and that was the foundation of their success and progress. (2)

This verse of 96:4 and verse 2:31 show us the Qur’anic law of knowledge, which states that it is the knowledge that makes humans better than angels and that it is the knowledge that connects humans to God. And the way of producing and achieving knowledge is writing.

Therefore, writing has to become the daily habit of believers.

All religions in general and Islam in particular, aim one thing: the establishment of productive habits. As an example, we can think about the daily habit of reading-thinking named Salah and the annual habit of sharing named Zakah. Both conscious and unconscious habits are the core and essence of human character, and that is why Islam calls humans to practice habit building. The proof of this is in Sahih Bukhari: “Narrated 'Aisha: The most beloved action to Allah's Apostle was that whose doer did it continuously and regularly.” (3) Here, the words continuously and regularly refer to habits because habits are the activities that we do continuously and regularly. So, in the light of 96:4, we can reach the conclusion that writing has to be the daily habit of each believer.

All aforementioned ideas point to one of the four fundamental Qur’anic principles – Knowledge. The other three are Justice, Freedom, and Compassion. These fundamental principles, main ideas, and basic concepts are crucial to both the personal and social lives of humans. Similarly to the material world, where almost everything is made of only four particles (protons, neutrons, electrons, photons), similarly to living and growing organisms that are made mostly of CHON (carbon, hydrogen, oxygen, nitrogen), similarly to the four building blocks of DNA (CGAT: cytosine, guanine, adenine, thymine), Justice, Freedom, Compassion, and Knowledge are the DNA of the Qur’an and Islam. If a person has no justice, freedom, compassion, and knowledge in her life, then she is a Muslim in name but not in essence, she is a Muslim in appearance but not in substance, she is a Muslim in words but not in deeds. And this is the sad truth and crippling reality of the current age and time: some people who call themselves Muslims are against justice and freedom, and they have no compassion and knowledge.

The reason for this is that Muslim people are not reading-writing-thinking on a high level for the last five hundred years. Reading-writing-thinking was relegated and delegated to the Ulama (religious scholars) and reading-writing-thinking was thought to be fard al-kifayah (communal obligation) (4). However, the defeats and regress of the last five hundred years show that small, inflexible, rigid, backward, and oligarchic groups cannot devise solutions for the present problems of the Muslim world. Therefore, reading-writing-thinking have to be and have to become fard al-ayn (individual obligation), in the same manner as Salah and Zakah. That means reading-writing-thinking have to be the daily habits of each and every person, both old and young, male and female, rich and poor, etc. Without doing that, the backwardness and ignorance of the Muslim people, the negligence of 96:4 and 96:3 is going to continue, and more new defeats are going to be experienced by the Muslims.

The first step to establishing reading-writing-thinking as a daily habit was done by Said Nursi. He was the person who first-handedly experienced the defeat and collapse of the Islamic world at the beginning of the twentieth century. He wrote the Risale-i Nur collection which is the story of both personal and societal defeat, collapse and disintegration, and subsequent attempts at rebirth, renewal, and reform. Similar to the Protestant Reformation and Renaissance of Europe, he re-introduced the forgotten and neglected Qur’anic ideas and ideals of Knowledge, Compassion, Freedom, and Justice; he understood that the first and foremost step that Muslims must take is to change their mentality and mindset. That is why the Risale-i Nur collection is the set of cognitive tools that change and update the mentality and mindset of Muslim people. He, himself and through his followers, practised and preached reading-writing-thinking inspired from the 96:4; his works were copied by hand in the approximate number of six hundred thousand. (5) However, he was viciously criticized and attacked by the traditional religious scholars, who wanted the continuation of the status quo, when reading-writing-thinking is monopolized by the small oligarchic groups when mentality and mindset of people is the hostage in the hands of corrupted hypocrites who hide under the guise of piety. So, personally, I see Said Nursi as a protester against the five-century-long idleness in thought and knowledge. As any protester, he was not accepted by the establishment, and as any reformer, he was scoffed at and ignored. Even the people and communities who claim to follow his ideas and principles are ignorant of those ideas and principles.

The five-hundred-year-long rout and defeat of the Muslim world have definite and obvious causes and roots: not reading, not writing, and not thinking. The reformers such as Said Nursi tried to explain them and offer solutions. Their efforts achieved success but it was a partial success only. For complete success, reading-writing-thinking have to be embedded in the cultural DNA of every person. I think, that any person should think that if she does not read-write-think daily, then she is contributing to the present situation of defeat.

While Muslims ignore and neglect the Qur’anic principles of Knowledge, Compassion, Freedom, and Justice, Westerners reap the benefits of applying Qur’anic principles, either consciously or unconsciously. One example is J. K. Rowling. She was a poor housewife who was receiving state welfare benefits. However, because she acquired the habit of writing from the age of six (6), she became the first billionaire author. (7) Now, ask yourself ‘Is it possible that a housewife from a Muslim country becomes a billionaire just by writing and selling words?’ The answer is going to be ‘No, it is impossible’. Why? Because we do not have daily habits of reading-writing-thinking, and we do not teach our children the daily habits of reading-writing- thinking.

The physical laws of inertia and entropy, when applied to history and sociology, tell us that any movement decays, degrades, and erodes with the flow of time. Then, on the ashes of the old, new movements begin. However, every movement has the ideas as seeds at its beginning.

Therefore, new ideas and new thoughts, or new expressions and versions of old ideas have to be written. This can be possible, if and only if reading-writing-thinking becomes fard al-ayn (individual obligation) and the daily habit of each and every individual, regardless of their age, gender, social status, race, ethnicity, nationality, language, culture, etc.

2:111 … Say: “Produce your proof if you are truthful!” 8

25:30 And the Messenger says: “My Lord! Surely my people have made this Qur’an something worthy of no attention.” 9

-İman isteyen münafık

(1) Ünal, The Qur’an with Annotated Interpretation in Modern English.

(2) Bukhari, Sahih Bukhari.

(3) Bukhari.

(4) Oxford Islamic Studies Online, “Fard Al-Ayn (Source: The Oxford Dictionary of Islam).”

(5) Nursi, The Words: On the Nature and Purposes of Man, Life, and All Things.

(6) Rowling, “J.K.Rowling Official Site.”

(7) Whitten and Giuliano, “The World’s First Billionaire Author Is Cashing In.”

(8) Ünal, The Qur’an with Annotated Interpretation in Modern English.

(9) Ünal.


Bukhari. Sahih Bukhari. Edited by Mika’il al-Almany. Translated by M. Muhsin Khan, 2009. https://d1.islamhouse.com/data/en/ih_books/single/en_Sahih_Al-Bukhari.pdf.

Nursi, Said Bediuzzaman. The Words: On the Nature and Purposes of Man, Life, and All Things.

Translated by Şükran Vahide. Vol. 1. Risale-i Nur Collection. Nuruosmaniye Cad., Sorkun Han 28/2, Cağaloğlu, Istanbul, Turkey. Tel: 0212 527 10 10 Fax: 0212 527 82 31: Sözler Publications A. S., 2008. http://www.sozler.com.tr.

Oxford Islamic Studies Online. “Fard Al-Ayn (Source: The Oxford Dictionary of Islam).” Accessed January 28, 2021. http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e624.

Rowling, J. K. “J.K.Rowling Official Site,” April 21, 2006. https://web.archive.org/web/20060421032312/http://www.jkrowling.com/textonly/en/bio graphy.cfm.

Ünal, Ali. The Qur’an with Annotated Interpretation in Modern English, n.d. www.mquran.org www.theholybook.org.

Whitten, Sarah, and Karissa Giuliano. “The World’s First Billionaire Author Is Cashing In.” CNBC, July 31, 2015. https://www.cnbc.com/2015/07/31/the-worlds-first-billionaire- author-is-cashing-in.html.


"Sorumluluk Reddi" Konusunda Önemli Bilgilendirme:

Münferit Fikir Platformunda yazılan tüm yazılar, aksi MFP YYK tarafından belirtilmedikçe yazarların kendi görüşleridir. MFP’nin ve platformdaki diğer yazarların görüşlerini yansıtmaz veya ifade etmez.

Yorum Gönder

17 Yorumlar

  1. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    1. 1. bilmeyen
      2. takiyyeci
      3. gariban

      Beni de cok guzel vasiflandirmissiniz. Binlerce kilometre uzakta bulunduguma gore, sizin kalp gozunuz aciktir ve benim kalbimi ve kafami yarip, icine bakip, derin analiz yapip, kesin hukum vermissiniz. :)

      Belki uzaktan tedavi ve muayene klinigini acmaniz lazim, "distance healing" diye. Kabiliyetleriniz muthis gorunuyor.

      Gelenekci musluman degilim, ateist kulturde yetisen ateist idim. Bu yuzden bana en uygun sizin yazdiginiz "gariban" tanimi. Belki de kendimi kandiriyorum Islam guzel diye.

      Ama karsimda sizler gibi delilsiz iddialari ve yaftalari cok kolayca atan ve yapistiran birilerini gorunce de, "iyi ki bu adam gibi degilim" diyorum kendi kendime.

      En azindan ben delillerimi getirdim, yazinin sonunda Reference olarak verdim.

      Hadi siz de commentlerde yazdiginizi delillerle temellendirip bir yazi yazabilir misiniz benim yazima karsi?

      Size fikir duellosu yapalim diyorum. Var misiniz?

    2. Yazida 12 paragraf var. Her paragrafa karsi paragraf yazabilir misiniz? Delillerinizle temelendirerek? Hangi fikir ve nasil bir sekilde hatali oldugunu izah ederek?

    3. Bu yazinin hatalarini tek tek gosterip, kullandiginiz kaynaklari kaynakcada (bibliography, references) gosterip, yazi yazmazsaniz, sizi comment section'da baskalarinin fikirlerinen beslenen ve kendi fikirlerini uretmeyen ve uretemeyen "fikir paraziti" olarak kabul edecegim ve ignore edecegim.

    4. Sitenin Yazarlar kismina baktim, Ivancho diye birisini bulamadim.

      Karsi atak yazinizi bekliyorum. Lutfen kiyamete kadar bekletmeyin :)

    5. İsa bey yazarın ana dili Türkçe değil demişti, yabancı birisinin yazdığını düşündüm.

      İslamı pek bilmeyen, sadece cemaat ve nurcu kaynaklarından beslenmiş rafine edilmiş ve birçok yönü saklanmış bir islam anlayışına sahip birisinin yazdığı belli bir yazı.

      Eleştirilerimi üç noktada yaptım, birincisi okuma yazmaya islam kültüründe ilk dönemlerde çok önem verilmediği, okumadan kastedilenin kuran okumak olduğu, önem verilenin tek taraflı okuma yazma olduğu ve buna okuma yazma denemeyeceği, öğünülen islam rönesansının islam rağmen gerçekleştiği.

      İkincisi özgürlüğün özellikle fikir özgürlüğünün ne kuranda ne islam kültüründe olmadığı,

      üçüncüsü de Said Nursinin yeni bir şey söylemediği, geleneksel islamı tekrar ettiğidir.

      Sizin yazınızın ana fikri bunlar değil tabi ki. Okuma yazma ve düşünmenin önemimnden bahsederken Yazınızda evrensel değerleri övmüş, Said Nusiyi bir devrimci gibi ve islamı bir özgürlükler sistemi, modern insan haklarının savunucusu gibi sunmuşsunuz.

      Mürtedi öldüren, kadınlar için, sosyal hayat için geleneksel şeri kuralları geçerli gören, İman-kuran hizmetinin hedefini İman-hayat-şeriat olarak, geleneksel şeriat olarak gören Said Nursiyi bir devrimci gibi görmek ancak islamı da modern dünyayı da bilmemekle, garibanlıkla, veya bunları biliyorsa takiyyecilikle açıklanır.

      Ana konunuza itirazım yok, okuma yazma düşünme önemlidir. Detaylara itiraz ettim, islamı ve Nursiyi sizin gördüğünüz gibi görmüyorum. Sizin gözünüzü kamaştıran şeyin ise bilgisizlik olduğunu düşünüyorum. Tek taraflı bilgi arttıkça cehaleti de artırır.

    6. Sayin Ivancho bey,

      Elestiri yaptiginiz uc noktalari hangi delillerle temellendiriyorsunuz?

      1. Kuranin ilk inen bes ayetinde okumak emri var ve "kalemle ogretti" diye bir ifade bar. Yani ogretme ve ogrenme yazmakla ve kalemi kullanmakla olur. Bu da Kuranin 96'ci suresinin, 1'ci, 3'cu ve 4'cu ayetlerinde geciyor ve benim delilim budur. Sizin "okuma ve yazmaya onem vermiyordu" sozunuz hangi kitaptan alinmis? Cunku siz o zamanda yasamadiginiz cok aciktir ve nettir.

      2. Ben ateist idim. Islami kabul ettikten sonra kendimi daha ozgur ve hur hissetmeye basladim. Sizin "islamda ozgurluk yoktur" sozunuz benim sahsi tecrubeme uymuyor. Bu sozu hangi kitaptan ya da hangi adamin hayat tecrubesinden aldiniz? Lutfen kitap ismini ya da blog linki yazin.

      3. Said Nursi "maddi kilic kinina girmistir, medenilere galebe ikna iledir" diye bir soz soylemis. Bu geleneksel ulema gorusune karsi degil mi? Yeni bir fikir degil mi? Simdiki ISID kafalilara karsi bir care degil mi?

      "Ben sizin dunyaniza karismiyorum, siz de benim ahiretime karismayin, beni kendi halime birakin" sozleri, din-devlet ayirimini yapmiyor mu, dini toplumsal ve devletsel boyutttan cekip, bireysel boyuta konumlandirmiyor mu? Bu da geleneksel ulemaya karsi bir fikir degil mi?

      Ahiret hakkindaki 10'cu sozdeki fikirler Said Nursiden once hangi islam alimi tarafindan ifade edilmis? 10'cu soz en az okunan ve en az anlasilan, en cok bos verilen risale oldugunan, dunyayi birinci plana koyanlar herkesin omrunu berbat etmediler mi?

      Hala hangi kaynaklari ve kitaplari kullandiginizi aciklamadiniz. Belirtilen uc elestirinize en azindan uc kitap ismi istiyorum. Cunku siz ne 1400 yil once ilk muslumanlar arasinda yasadiniz, ne Said Nursi yaninda bulundunuz. Mutlaka bir kaynaklardan ve kitaplardan fikirlerinizi aliyorsunuz. O kaynaklari ve kitaplari aciklamanizi soruyorum.

    7. İslamın ilk dönemlerinde yazıdan çok sözlü anlatım vardı. Okuma yazma yaygın değildi ve kastedilen tek taraflı okuma idi. Övülen okuma şekli yanlı okumaydı.
      Birkaç rivayetle gelen şu hadis ünlüdür. Ömer Peygamberin yanına Tevrattan bir parça ile gelir, okuduğu zaman peygamber rahatsız olur.
      Tek yanlı okuma farklı fikirleri susturma açık fikirlilik değildir okuma yazmaya değer verme demek yanıltıcı olur.
      (ömerin iskenderiye kütüphanesini yaktırdığı rivayetini vermiştim ama zayıftır doğru da olmayabilir).

      Okuma yazma ile özgürlük konusu bağlantılıdır. ''dinden çıkanı öldürün'' hadisi kuranın birçok ayetinden bile sağlam rivayet edilmiş yaşayarak uygulanmış sahih bir hadistir. Fikir özgürlüğü yoktur. Kadınların özgürlüğü yoktur, meşhur ayet ve hadisleri çokça duyuyorurz. Kişisel olarak özgür hisstemek ayrı bir konu.

      Yine bu konuda Said Nursi mürtedi bozulmuş tereyağı yani zehire benzetir. Mürtesin öldürülme hükmü aleyhine hiç bir şey söylemez. Yine Nursi Sandığınız gibi dini bireysel alana almaz.
      Konjektürel olarak 'ben size karışmıyorum...' gibi ifadeleri vardır fakat bunlar geçicidir.
      Risalelerde Mehdinin vazifesini anlatırken ''süfyanın(atatürk) rejimi bidatkaranesini (laik TC) yıkıp dağıtmak ve sünneti seniyyeyi(şeriat) ihya etmek'' der. Ayrıca iman hizmetinin 3 aşamasını İman-hayat ve şeriat şeklinde anlatır. Yani geleneksel şeriattan, kadınlara mirasta yarım verilmesinden, tesettür mecburiyetinden, devletin şeriat kanunlarını uygulamasından(ki atatürke uygulamadığı için çok kızar) hiç taviz vermez. Geleceği şeriatin uygulandığı Bahar olarak görür.

      Nursi paradigmatik olarak yani asıl konularda yeni bir şey söylemez. Örnek olarak gelenek sınırları içinde kalarak ''yahudi hristiyanları dost edinmeyin'' ayetini biraz açar, onların dünyevi işleri konusunda dost olunabilir der, Ermeni bir hristiyan general olabilir der. Buna benzer içtihatlar maslahat gereği başka zamanlarda başka alimlerce de çokça yapılmıştır. Bunlar temellere dokunmaz.

      Yine ''küfür memleketlerinde laiklik sebebiyle fikir hürriyeti olduğu için maddi kılıç kınına girmiştir'' gibi içtihatları da zamanın şartlarının zorlamasıdır. İslam memleketinde gayri müslimlerden cizye alınması ve klasik şeriat hukuku gibi asıl konular için yeni bir açılımı yoktur. (Gülen geçen yıllarda ''eşit vatandaşlıktan'' bahsetti, kurana aykırı olduğu için devrimsel bir söylem ama ''tedbir'' mi konjektürel mi, samimi mi anlamak zor) Yani ana gelenek sınırları içinde dış dünyada gücün yetmediği konularda bazı içtihatları vardır ama temellere hiç dokunmaz.

      10. sözde sadece akıl yürütme ve modern ilmin bazı argümanlarını kullanma vardır. Aslında çok yeni bir şey yok. Deistik argümanlar yani Tanrının kudretini örneklendirme ve ahirete gücünün yeteceği, ahiretin gerekliliği gibi akıl yürütmeler dışında bir şey yoktur.

      Çok uzatıyorum, fakat Risalei Nurları liseden 40 yaşıma kadar defalarca okudum, hayatım iman kuran hizmeti ile geçti. Yabancısı değilim.

      Nursinin de, nurcuların da, Gülencilerin de hedefi Asrı saadet şeriatını ihya etmektir. Bunun içinde el kesmek de, zinakarın recmi de, devletin şeriatı uygulaması da vardır. Liaiklik, fikir özgürlüğü, bireysel dinin yaşama gibi şeyler çok komik kaçar.

      Bilgisiz, gariban, takiyyeci gibi ifadelerim için özür dilerim, yanlış ifadelerdi.
      demek istediğim, Nurcuların veya The cemaatin sunduğu islam anlayışı pek göründüğü gibi değil. Vitrinlik bazı ifadeler yanıltıcı, derine inince pek de hazzedeceğimiz şeyler görmeyiz.

    8. Sayin Ivancho bey,

      Hala kullandiginiz kaynaklari ve kitaplari yazmadiniz ve aciklamadiniz.

      Sizin fikirlerinizde gordugum mantiki hata budur: birkac ayet, birkac hadis, risaleden birkac alintilari context'ten siyirarak, kuran-hadis-risale sadece onlardan ibaretmis gibi gormek ve gostermek.

      Mesela Kuranda el kesme, taslama, savas yapma gibi ayetler vardir. Tam olarak bilmiyorum a farz edelim ki, sayisi yuz kadardir. Kuranda takriben 6200 ayet vardir. Yani yuz ayet Kuranin yuzde 1.6%'dir. (100/6200*100=1.6)

      Kuranin 98.4% arkaya birakip ta, sadece 1.6% goruyor ve gosteriyorsunuz. Ve mesela ben delil retinde g0sterdigim 96:1, 96:3, 96:4 hakkinda hic bir sey yazmadiniz.

      Bir de yazinizdaki baska mantiki hata, metinlerdeki fikirleri degil de, fikirlerin tarih boyunca uygulamalarini yaziyorsunuz. Kuranin kendisi insanlarin ne kadar cahil, zalim, unutkan, lazy, gururlu oldugunu defalarca ve tekrar-tekrar ediyor, ve bu sifatlara karsi uyanik olmayi emir ediyor. Tarihi tecrubeleleri tekrar etmek farz degildir, zaten tarih te insanligin hatalarinin listesidir. Islam dini Muslumanlarin tarihi degildir. Islam farklidir, muslimanlik tarihi farklidir, ve onlari bir birine karistirmak mantik hatasidir bence.

      Ucuncu, Said Nursi kac ulkeye seriat getirmis, kac kisiye kisas yaptirarak oldurtmus, kac kisiyi zinadan taslamis? Cevap? Sifir. Isteme ayridir, yapma ayridir. Isteme suc degildir, fiil suctur (kanunlara aykiri ise). Zaten Nursi de kendisi bunu yazdi, ve "sen seriyat istiyorsun" olarak girdigi mahkemelerin hepsine beraat etti. Tekrar ediyorum, hepsinen. Yapmadigi bir sey icin bu adami (ya da herhangi hir bireyi) suclamak mantik hatasidir.

      Tekrar edeyim:

      1. Kuran-hadis-risale'den context disina cekilmis, 1-2% bilgiyi gorup, 98-99% gormezden gelmek mantik hatasidir. Bir insani komple degil de, kesilmis tirnaginan, dusmus sacinan degerlidermek gibi bir mantik hatasidir.

      2. Islam dini ve muslumanlik tarihi farklidir, ve bunlari bir birine esit gormek bugunki cok insanlarin (especially westerners) mantiki hatasidir.

      3. Yapilmayan fiil suc degildir ve yapilmayan fiil yargilanmaz. Yapmadigi bir seyler icin bir bireyi suclu gormek, en yumusak ifadeyle insafsizlik, vicdansizlik ve mantiksizliktir.

      Tekrar ediyorum, kaynaklarinizi ve kitaplarinizi aciklamadiniz, yazmadiniz.

      Uslubum biraz sert oldu, ama sertligin temelinde delillerimi gosterdim.

      Cevap verdmeye devam ettiginiz icin de tesekkur ediyorum.


    9. "kadin ozgurlugu" hakkinda yazdiniz. Ozgurluk bilgi ile, egitim ile olduguna galiba hemfikiriz. Bir de ben bu yazida J.K. Rowling'i misal olarak getirdim. Maddi imkanlari kisitli olan ev haniminin, dunyanin en birinci billionaire yazari olmasinda alti yastan baslayip yazma aliskanliginin katkisinin buyuk oldugunu vurgulamak istedim.

      Simdi bakalim Nursinin fikirlerini benimseyen ya da Nursiden etkilenen topluluklara ve hareketlere: kizlar okusun diye evler acmadilar mi? Kizlari ve kadinlari universite ve okullara gitmeye tesvik etmediler mi? Hem yurt icinde hem yurt disinda kizlara ozel okullar acmadi mi? Ve bu davranislari baska islami kesimlerle garip karsilanmadi mi (yurt icinde ve disinda)?

      Muslumanlarin kadin haklari konusunda cok geri olduklari inkar edilemez bir gercektir, ve ben bunu ateist bir kulturun cocugu olarak soyluyorum. Hala okuma-yazma bilmeyen bir annenin cocugu olmayi hayal bile edemiyorum, cunku bana okumayi sevdiren annemdir. Kizlarina okuma-yazmayi bile cok goren, okuma-yazmayi ogretmeyecek kadar kizlarindan nefret eden ve asagilayan adamlar muslumanlar mi, bu benim icin buyuk ve cevaplanmamis bir sorudur.

      Nursinin fikirlerini takip eden bireyler ve topluluklar kadin haklari konusunda "kotulerin iyisidir". Kadin haklari konusunda simdiki hicbir musluman toplulugu iyi degildir. Ve onlari iki gruba bolebiliriz. Birincisi, kadin haklari nedir bilmeyen, esitlik kavraminan habersiz topluluklar. Ikincisi, bu konulardan haberdar olanlar, ve bu konularda yetersiz olduklarinin farkinda olanlar.

      Ucuncusu de var, bu konularda aktif calisanlardir.

      Kim hangi gruptadir benim icin farketmez. Herhangi bir grubu koruma ve temize cikarma amacim degildir, buna istegim de yok.

      Sadece fikirleri ifade ediyorum ve onlari baskalin gorusleriyle test ediyorum.

      Islam kadin haklarini yok etti ya da kisitladi fikrinize katilmiyorum.

      Muslumanlar kadin ve insan haklarini yok etti ya da kisitladi fikrini kismen dogru buluyorum. Bunun sebebini de yukaridaki ingilizce yazida ifade etmeye calisitim ama galiba delillerim yetersiz, uslubum da karmasik oldu.

      Bu sitede kadin yazarlarin, Rowlings seviyesinde olamasa da, kaliteli ve tutarli yazi yazmalari, fikirlerini rasyonel ve mantikli ifade etmeleri sevinc verici bir husustur. Allah sayilarini cogaltsin.

    10. Çok uzadı. Kaynak sorup duruyorsunuz, tek kaynak, Buharideki "dinden çıkanı öldürün". Ne özgürlük ne demokrasi ne insan hakkı olmadığını göstermek için yeter.

      Mantık hatası dediğiniz yüzde 1 e bakma konusu aldatmacadır. Kuran bütündür. Tek cümlesi insanların hayatını değiştirmek için yeter. Hedefe bakılır şu an ne olduğuna değil.

      Hedef şeriat olduktan sonra şu anda gücünün olmaması bir şey değiştirmez, dünyaya bir şey vaad etmediğinin veya vaad ettiğinin problemli olduğunun tescilidir.

      Bu hamur çok su götürür, burda bitirmek istiyorum, selametle.

    11. Selamlar Mehmet bey.

      Yorum yazdiginiz icin tesekkurler.

      Ya bu dogu toplumlarinin bireyleri References, Bibliography, Kaynakca diye bir seyi bilmiyor mu?

      Murted olarak kac kisi olduruldu bu yilda? Son on yilda? Son asirda? Yazdiginiza gore insanlar dunyada hep murted olduklari icin olduruluyor. Istatistik verileriniz?

      Bu hamur cok su goturur diye, discussion'dan kaciyorsunuz (diye goruyorum).

      Allah askina, bir yazi yazin ya. Delillerinizi bir bir siralayarak, kaynaklarinizi ve kitaplarinizi gostererek yazi yazin, dusunce uretin, fikir yazin. Yorumlarda ezberleri tekrar etmek "low-level intellectual activity" oluyor. Ve yazimda belirttigim gibi bu da muslumanlarin ve dogu toplumlarin icine dustugu kisir dongudur.

      Ivancho bey'e yazdigim seyleri size tekrar ediyorum. Benim 12 paragraf yazima sizde 12 paragraf yazi istiyorum, ben yazdigim fikirleri tek tek curutecek olan.

      Yigit iseniz, yazacaksiniz.

      Ya da "bu hamur cok su goturur" diye problemleri cozmeden kacmaya devam edin. Nursinin yazdigi "devekusu" olmaya devam edin.


    12. Sayin Ivancho bey, sayin Mehmet bey,

      Ben sizlere "fikirlerimi curutmeyin" demiyorum ki, tam aksine "fikirlerimi curutun" diyorum.

      Fakat "duygularla" degil, "delillerle" curutun diyorum. Cunku duygular problemleri ve meseleleri cozmez, deliller problemleri cozer. Deliller dedigimiz de kitaplar ya da kitaplastirilmis hayat tecrubeleri.

      Google'da "en buyuk kutuphaneler" listesini aramanizi tavsiye ediyorum. Bu listede sifir musluman memleketi, sifir Afrika memeleketi, sifir Guney Amerika memeleketi, ve sadece iki Asya memeleketi goreceksiniz.

      Simdi hangi devletler ve toplumlar gelismis ve hangileri gelismemis, ve dusunun. Ve o listeye tekrar bakin. Problem, sorun ve mesele nerede oldugunu anlayacaginiz diye umit ediyorum.


    13. https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_largest_libraries


      Okuma-yazma-dusunme ne kadar onemli oldugunu bu listelere bakarak anlayacaginizi umit ediyorum.

      96:3 ve 96:4 hakkinda ne Ivancho bey, ne de Mehmet bey birsey yazmamislar ve yazamamislar. Dialogu ve tartismayi baska yere cekmek istediler.

    14. 96:3-4 hakkında son bir şey yazıp ben de bitirmek istiyorum.
      Kuran yazmayı okumayı değerli buluyor ve övüyor doğru.

      Fakat ''kuran bize yeter'' sözü Hz Ömere aittir, hadisleri dahi yazdırmamıştır.
      Sonradan hadisler yazılmaya başlansa bile Kuran ve sünnet dışında uzun süre pek eser verilmemiş, hele hele muhalif fikirlere hayat hakkı tanınmamıştır.

      Bu durumu o zamanın sosyal yapısına ve zamanın ruhuna versek bile tek yanlı okuma yazma, farklı fikirleri sapkınlık görme ve cezalandırma kültürü Abbasilerden sonra iyice yerleşmiş sizin de şikayetçi olduğunuz eser ve fikir kıtlığına sebep olmuştur.

      Ben bu durumu İslam dininin ruhuna uygun olarak eleştiri ve sorgulamanın yasak sayılmasına, 11. yüzyıldan sonra sünniliğin zaferine ve dinin ulemanın egemen olmasına bağlıyorum.

      Benim İslamı yanlış bildiğimi, sorgulama ve fikir üretmeye çıkarılan engellerin dini yanlış yorumlama veya dinle ilgisi olmayan tarihi gelişmelerin sonucu olduğunu söyleyebilirsiniz, bu bakış doğru da olabilir.

      Günümüzdeki fikir fukaralığının en büyük sebebinin dini de (belki de haksız olarak) arkasına alan fikir hürriyeti düşmanlığı olduğu kanaatindeyim.

      Geleneksel islam yorumunun özgürlüğe izin vermediğini, baskıcı tek tipçi olduğunu, bu anlayış devam ettiği sürece ileri gidilemeyeceğini düşünüyorum.

      Samimi müminlerin gayretleri ve örnekliği ile yanlış düşündüğümün gösterilmesini dilerim, fakat en son Akp örneğinde olduğu gibi, daha önceki İran, Pakistan, Mısır, Sudan örneklerinin tekrar ettiğini, güçlenen müslümanların hemen baskı ve şiddet ile özgürlük ortamını yok ettikleri görüyorum.

      İşin aslı bunun değişeceğini de düşünmüyorum çünkü bu kuranın ve peygamberin metodudur, zayıf iken hoşgörülü ve yumuşak, güçlenince baskıcı şiddetli ve tek tipçi. Buna literatürde ''mümaşat'' denir. (yani kabaca köprüyü geçene kadar...)

      Said Nursi veya The cemaatin de bence farklı bir hareket metodu yok.
      Önce Tedbir, takiyye, güçlenince kılıcı indir iflahını kes.

      Umut vaad eden bir yanları bence yok, inşallah yanılırım.

    15. Sayin Ivancho bey.

      Yazdiginiz her paragrafta dogru ve degerli dusunceleri ifade ettiniz. Ama kaynaklariniz ve kitaplarinizi vermeyince, bu dusunceler sadece sizde kaliyor. Mesela ben siz yazdiginiz konulari daha derin arastirmak istiyorum. Sizin de belirttiginiz gibi "tek tarafli" okumak istemiyorum. Bu yuzden, ozellikle bu son yorumunuzu, bir yazi olarak yazmanizi, ve her paragrafin sonuna parentez icine okunacak kaynaklari-kitaplari-yazarlari yazmanizi rica ediyorum. Yani yazdiginiz fikirler hangi kitaplardan ve yazarlardan ilham alinmis, bilmek istiyorum. Cunku 1400 yillik bir zaman dilimi soz konusu ve mutlaka baska adamlarin fikirlerinden istifade etmissiniz.


    16. Çok beyefendi bir üslupla yazıyorsunuz inanın hep mahcup oluyorum.
      Bu edep ve terbiyeye aşinayım ve çok saygı duyuyorum.
      Amacım sadece fikirlerimi paylaşmak, fevri tavırlarım için tekrar özür dilerim.
      Uzun bir hayat tecrübesi ve birikim sonucu, tabi ki yanlış olması muhtemel fikirleri yazdığım için nokta kaynak vermek zaman isteyen adeta akademik bir uğraş gerektiriyor, tüm kaynakları taramak, notlar almak vs ile bir master doktora tezine döner. Bağışlayın sadece hafızamdan ve zamanla oluşmuş kanaatlerimi yazabildim.