Minnesota Eylemleri, Çevreye Zarar ve Süfrajetler - Münferit Fikir Platformu

SON

Bu Blogda Ara

30 Mayıs 2020 Cumartesi

Minnesota Eylemleri, Çevreye Zarar ve Süfrajetler

 


Dün bir arkadaşım ile Minnesota’daki gösterilerde çevreye zarar verilmesini, yağmalanmasını konuşuyorduk. Arkadaşım dedi: “Hacı, gerçek niyetleri ortaya çıktı!” Kendimi düşündüm... Vaktiyle ben de Gezi olayları zamanında böyle düşünmüştüm. Çevreye zarar başladığı an, artık Gezi meşruluğunu kaybetmişti benim için. “İlk bir hafta destekledim ama…” tayfasındandım. Geziye katılan arkadaşlarım da olduğu için, asla fanatik bir gezi karşıtı değildim ama tarihin yanlış tarafındayım.
Gezi’deki hatalı duruşumu fark ettikten sonra, sebepleri üstüne kendimce düşündüm. Bir müddet, bunun dindarlık kodlarımdaki devleti kutsamadan kaynaklandığı kanaatine vardım. Ama sonra fark ettim ki Amerika’da da Güney Kore’de de yağlamama başladığı an insanlar ciddi mesafe koyabiliyor. İslam’la alakası olmadığı halde şiddeti sevmeyen ve itici bulan çok fazla insan var. Sonradan vardığım kanaat, çevreye zararı itici bulmak bir tepki olduğu gibi, bunu tasvip etmek de bir tepki türü.
Bence çok büyük sorunlar için ayaklanırken bile çevreye zarar vermeye iyi niyetli insanların tepkisi, kendisini uzaklaştırması bir yerde anlaşılabilir. Ama herkesin tepkisi bu yönde değil. Bunun da farkında olmak lazım. Bir noktadan sonra “madem bizi dinlemiyorsunuz, biz de şiddete başvururuz. Canımıza tak etti” diyebilirmiş insanlar, bunu öğrendim. Çevreye zarar verilmesini yanlış bulmakla birlikte aşırı önemsediğimizi düşünüyorum. Özgürlüklerini elde etmek için, kemikleşmiş problemlere karşı mücadele ederken, sırf içlerinden bir grup çevreye zarar veriyor diye meşruluğunu kaybetmez. İnsanlar yıllarca ezilmişler, susturulmuşlar. Çok tepkililer. En itidalli tepkiyi vermediler diye “sizin hak mücadeleniz artık gayr-ı meşrudur, ben sizinle durmam” demeyi yanlış buluyorum. Bir sorumlu aranacaksa, bu sorumlu yıllardır sistematik baskıya devam eden otoritedir. İşin ironik taraflarından birisi, ılımlı olmayı ilke olarak benimseyen kitlenin, savaşı yüceltip, ölen şehitlere büyük saygı duyanlarla aynı kişiler olması. Çevreye zararı, insana verilen zarardan daha fazla önemsemeleri. 
Tarihte yıllarca haklarını arayıp, otorite olanlar umursamadığı için şiddete başvuran insanların örneği çok. Bana en ilginç gelen gruplardan birisi süfrajetlerdir (suffragette). Süfrajet hareketi, kadınların oy kullanması için mücadele eden kadınlardan oluşuyordu. 1800’lerin sonlarında ortaya çıkmışlardı. İngiltere’de yaklaşık 50 yıllık bir sivil itaatsizlik, mecliste tepkilerini dile getirme, ölüm oruçları, kendilerini demir yollarına bağlama gibi yöntemlerle mücadele ediyorlar. Bunun karşılığında medyada dalga geçiliyor, polisten dayak yiyor, tacize maruz kalıyorlardı. Hükümetin eylem eksikliğinden bıktılar ve iyice militanlaştılar, giderek şiddet kullanır hale geldiler.
1913'te öncü süfrajetlerden Christabel Pankhurst şöyle yazdı: "Erkekler patlayıcı ve bombaları kendi amaçları için kullanırlarsa savaş derler. Sonra diğer insanları yok eden bir bomba atarlar şanlı ve kahramanca. Bir kadın neden erkeklerle aynı silahları kullanmasın?". Devamında, kadınları bombalama eylemi yapmaları konusunda örgütledi. İnsan veya bir hayvan öldürmeme konusunda çok hassaslardı. Süfrajet gazetesine göre, 1913-1914 arasında 300'den fazla kundaklama ve bombalama olayı gerçekleştirildi.
Bombalama, mülke zarar verme her ne kadar yanlış bir şey olsa da, bir suçlu aranacaksa, hakkını yıllarca barışçıl yollardan aramalarına rağmen, bu insanlara kulak tıkayan yetkilileri ilk önce suçlarım. Süfrajetler kendileri de biliyordu bombalamak, yangın çıkarmak yanlıştı. Ama olayları bütün olarak değerlendirdiğimde kendimi çok net süfrajetlerin yanında görüyorum.
Bu açından, Minnesota’daki eylemcilerin Polis binasını ateşe vermesini, çevreyi yağmalamasını da birikmiş bir tepkinin patlaması olarak görüyorum. Polis zorbalığına karşı yetkililer yıllardır sessizler. Kulak tıkadılar. İnsanlar devlet eliyle katledildiler. Ilımlı yoldan tepki vermediler diye göstericilerin karşısında durmak, art niyetlilik değilse eğer aşırı naiflik olarak görüyorum. Şimdi de bizim istediğimiz ölçülü tepkiyi vermiyorlar diye desteğimi çekmem. “Orta yolu bulma” gayreti bir yerden sonra iyice can sıkıcı olmaya başlıyor. Dahası bu tutum baskının, zulmün yanından yer almaya gidiyor. Gezi eylemleri benim için en tanıdık örneklerinden birisidir.
Yazımı, zencilerin hak savunucu önderi ve aktivisti Martin Luther King’in Birmingham Hapishanesi’nden yazdığı mektuptan bir paragrafla bitiriyorum:
Öncelikle itiraf etmeliyim ki, son birkaç yıl içinde ılımlı beyaz hakkında büyük bir hayal kırıklığına uğradım. Pişmanlık verici şu kanaate vardım neredeyse: Siyah’ın özgürlüğe doğru ilerlemesinin önündeki büyük engel Beyaz Vatandaş Konseyi veya Ku Klux Klan (Beyaz ırkçı bir topluluk) değil de ılımlı beyazlardır. Adaletten daha çok “düzene” adanmış; gerginliklerin olmadığı olumsuz bir barışı, eşitliğin hüküm sürdüğü olumlu ama gergin bir barışa tercih eden; sürekli olarak, “hedefinizle hemfikirim ancak doğrudan eylem yönteminizi benimsemiyorum’’ diyen; babacan bir anlayışla, kendinde başkasının özgürlüğü için doğru zamanı tespit yetkisi olduğunu düşünen; zencilere tekrar tekrar ‘’daha uygun bir anı beklemeleri’’ öğüdünde bulunan ılımlı beyazların engel olduğu sonucuna vardım.

-Enes Gökçe                                                                   Twitter: @EnesGokce01
--------------------------------------------------------------------------------------------
Sorumluluk reddi: MFP blogda yazılan tüm yazılar yazarların şahsi
görüşleridir, MFP’nin ve platformdaki diğer yazarların görüşlerini ifade etmez. 
--------------------------------------------------------------------------------------------

5 yorum:

  1. guzel yazi. 30 yasimdan sonra anladim bende yazar gibiydim, gercekten guce karsi guc kullanmazsan ve onu yildirmazsan kendisini hakli saniyor, bir sekilde o imkani elde etmis ve bu hak kendisine ait, verilmis gibi davraniyor ve asla karsi bir gucle saldirmazsan vazgecmiyor. Bu kendimiz icinde gecerli karsi karsiya kaldigimiz gucler icinde gecerli. Biz kendi inancimiz durusumuz bile cok buyuk bir celiskiyle karsilasana kadar degismiyoruz.

    YanıtlayınSil
  2. Son kısımdaki alıntı bana sekülerlerin başörtüsü konusundaki tutumlarını hatırlattı. Türkiye dindarları başörtüsü sorununu ortalığı yakıp yıkarak çözmedi. Tam tersine mecliste halkın temsilcileri ezici çoğunlukla yasa geçirdiklerinde 411 el kaosa kalktı diye manşet attı Hürriyet. Neymiş bu işler uzlaşmayla olurmuş. Sen insanların temel haklarını kısıtla sonra adam elinde güç de varken hakkını almak için bile gelip seninle pazarlık yapsın. Bu demokrasinin hiç bir tanımında olmayan bir şey. Böyle böyle bir Frankenstein yarattılar kendi elleriyle Ak Parti de fetö de bunun sonuçlarıdır. Ve şu anda da buradaki sorumluluklarını kabul etmek ve öz eleştiri yapmak yerine haklı çıktıklarını ve en baştan beri ne kadar doğru davrandıklarını düşünüyorlar. Geziyi zatı itibariyle demokratik bir eylem olarak görebiliriz ama Türkiye tarihinin büyük resmi içerisinde reaksiyoner bir eylemdir. Sekülerlerin haklarına ve yaşam tarzına saygılıyım fakat o gezici arkadaşların benim haklarına saygılı olduklarına inanmıyorum henüz.

    YanıtlayınSil
  3. Güçlüler şiddet kullanmak için hep bir bahane buluyor,
    güçsüz ise şiddete genelde kaybedecek bir şeyi kalmayınca başvuruyor ama hemen şeytanlaştırılıyor, çünkü şeytanı ve teröristi tanımlama hakkı güçlüde.

    Ve maalesef ''hak verilmiyor, alınıyor''.

    Bir eylemin doğru mu - yanlış mı olduğunu anlamanın en kestirme yolu ''kendini karşıdakinin yerine koymaktır''.

    İnsan olabilmek ve medeniyetin ölçüsü ''empati yapabilmektir''.
    Ama insanlar empati yapmayı hiç bilmiyor, yapmıyor veya yapamıyor, hele güçlü iken.

    Duygu ve vicdan eğitimi belki bu problemleri azaltabilir diyorum, ama çok umutlu değilim, aklıma başka bir çare de gelmiyor

    YanıtlayınSil
  4. Yine guzel ve dusunduren bir yazi yazmis Enes Gokce.Saolsun!

    Bende demokrasi ozgurluk esitlik vs.gibi kavramlarin kavgasi verilmeden elde edilemeyecegini dusunuyorum.

    Pasif bir sekilde dikdurmak diye bir seye inanmiyorum.Gerekiyorsa catir catir kavgani vereceksin.
    Zamaninda basortusu mucadelesini farkli sekilde yurutmedigimiz icin pismanlik duyuyorum.

    Birsey istiyorsan ve alamiyorsan sesini cikarmayi bileceksin.


    YanıtlayınSil
  5. Anlaşmak için aynı dili konuşmak gerekir. farklı dille konuşarak bir yere gelemiyorsunuz. Her ne kadar şiddet iyi bir şey olmasa da karşınızdaki orantısız güç kullanınca veya konumundan dolayı yetkilerini kullanarak sizi köşeye sıkıştırınca şiddete başvurmaktan başka çareniz kalmıyor.

    Şöyle düşünün mahallede bir kabadayı var öküzün teki. ona güzel davranarak sessiz kalarak birşey anlatmanız mümkün mü? Hayır. Ama ona karşı güçte birisi karşısına çıkarsa laf anlar mı yine hayır. peki ne değişir kabadayıda. ya şiddet uygulamadan vazgeçer yada güçler kapışır birisi bertaraf olur.

    Şayet güçlü olan adaletli ise hiçbir problem yoktur. Amma adaletli değil ise anlayacağı tek şey ölüm korkusunu yaşamasıdır. onu yola getirecek tek şey budur.

    Her ne kadar kendisi ölmekten korkmasa da gücü tüm sevdiklerini korumaya yetmez. malvarlığının sevdiklerinin kendi canının tehlikede olduğunu yaşayarak hissederse ancak durdurulabilir.

    YanıtlayınSil